Anasayfa / Kararlar / 2025/9218 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte haciz yoktur; haczedilmezlik şikayeti yapılamaz
Özet
Banka, Hazineye ait taşınmaz üzerinde borçlu şirket lehine kurulan 49 yıllık bağımsız ve sürekli üst hakkına tesis edilen ipoteğe dayanarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatmıştır. Borçlu, üst hakkının devredilemeyeceğini ve haczedilemeyeceğini ileri sürmüş; icra mahkemesi üst hakkı üzerindeki 'hacizleri' kaldırmış, kıymet takdiri ve satış kararlarını iptal etmiştir. Yargıtay, ipotekli takipte haciz safhası bulunmadığını, tapuya işlenen kaydın İİK 150/c uyarınca satışa arz şerhi olduğunu ve haczedilmezlik şikayetinin bu takiplerde ileri sürülemeyeceğini belirterek kararı bozmuştur.
Uygulamaya etkisi
Bağımsız ve sürekli üst hakkı üzerindeki ipotek, arazi değil üst hakkının kendisi paraya çevrilerek takip edilir. Borçlu itirazlarını haczedilmezlik şikayeti olarak değil, ipotekli takibin kendi kuralları içinde ileri sürmelidir.
In English
A bank started enforcement proceedings to realise a mortgage established over a 49-year independent and permanent building right ('üst hakkı') granted to the debtor company on Treasury-owned land. The debtor's challenge argued that the right could not be transferred or seized, and the enforcement court lifted the 'attachments' and cancelled the valuation and sale decisions. The Court of Cassation reversed: in mortgage enforcement there is no attachment stage, the annotation registered under Article 150/c is not an attachment, and a complaint that an asset is exempt from attachment is therefore not available. The practical point: a mortgage over an independent and permanent building right is enforced against the right itself, not the land, and the debtor's objections must be examined within the rules of mortgage enforcement.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
Üst hakkı ipoteği ile güvence altına alınmış olan alacak ödenmediği takdirde, ipotek alacaklısı, ipotek konusu “üst hakkı”nın paraya çevrilmesi için, üst hakkı sahibini borçlu göstermek suretiyle cebri icraya başvuracak ve taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; cebri icrada paraya çevrilecek değer, üst hakkının üzerinde kurulduğu gayrimenkul değil, bağımsız ve sürekli nitelikteki üst hakkıdır.
Öte yandan haczedilmezlik şikayeti, haciz yoluyla yapılan takipler hakkında uygulanır. İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibinde haciz safhası olmadığından bir diğer anlatımla taşınmaz ipotekli olup haciz yapılmadığından haczedilmezlik şikayetinde bulunma olanağı da yoktur.
O halde İlk Derece Mahkemesince, bu tür takiplerde haciz yolu bulunmamasına rağmen, satışa arz şerhi haciz şerhi gibi değerlendirilerek hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemekle, takibin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip olduğu hususu ile yukarıda izah edilen sair hususlar gözetilerek şikayetçinin talepleri değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Alacaklının temyiz itirazları kabul edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılmış, İlk Derece Mahkemesi kararı BOZULMUŞTUR; 22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.