Anasayfa / Kararlar / 2026/3613 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
İhalenin feshini isteyen üçüncü kişiden önce nispi harç, sonra yüzde beş teminat istenir
Özet
İhalenin feshine konu taşınmazla ilgisi olmayan, başka bir taşınmaz için ipotek veren kişi ihalenin feshini istemiş; ilk derece mahkemesi şikayeti esastan reddederek para cezasına hükmetmiştir. Yargıtay, bu kişinin İİK 134'te sayılan istisnai taraflardan olmadığını, bu nedenle başvurunun ihale bedeli üzerinden nispi harca ve yüzde beş teminata tabi olduğunu belirtmiştir. Harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceğini, mahkemenin önce Harçlar Kanunu 30 uyarınca harcı tamamlatıp ardından teminatı dava şartı olarak yatırtması gerektiğini söyleyerek bu şikayetçi yönünden kararı re'sen bozmuştur.
Uygulamaya etkisi
Satış isteyen alacaklı, borçlu, sicilde kayıtlı ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışındaki şikayetçi için harç ve teminat önce gelir; esasa girilmeden bu eksikler tamamlatılmalıdır. Harç ödenmezse dava açılmamış sayılır, teminat yatırılmazsa dava şartı yokluğundan usulden ret sonucu doğar.
In English
A person who had given a mortgage over a different property applied to set aside the auction sale of an apartment; the enforcement court rejected the application on the merits and fined the applicants. The Court of Cassation reversed of its own motion as regards that applicant. Since the 2021 amendment, applicants who are not the creditor, the debtor, registered interested parties or holders of limited real rights must pay a proportional fee on the sale price (half in advance) and give security of 5% of the sale price. The Court held that the court must first have the missing fee completed under the Fees Act and only then have the security deposited, before examining the merits. In practice, a third party challenging an auction must budget for both the fee and the security from the outset.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
İhalenin feshi davaları daha önce başvuranın kim olduğuna bakılmaksızın maktu harca tabi iken 2004 sayılı İİK'nın 134. maddesinde değişiklik yapan ve 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı kanunun 27/4. maddesi ile davayı "Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerin" açması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi kılınmıştır. Ayrıca ihalenin feshi talebinde 7343 sayılı kanunun 27/5. maddesi ile davayı "Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler" teminat yatırmakla yükümlü kılınmıştır.
Yukarıda da açıklandığı üzere dava açılırken alınması gereken harç, dava harcı olup, Harçlar Kanuna göre dava açılırken alınır. Noksan yatırılmış ise Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde belirtilen usul ile tamamlatılır. Harç tamamlanmaz ise yaptırımı da yine aynı maddede düzenlenmiştir. %5 teminat ise yine harç gibi dava açılırken yatırılmalıdır. Teminat, HMK'nın 114/2. maddesi kapsamında dava şartıdır. Dava açılırken yatırılmayan teminatın tamamlanması için (harcı tamamlanmayan davaya devam edilemeyeceğinden) öncelikle harç tamamlatılmalı, sonra teminatın yatırılması için davacıya HMK'nın 115. maddesinde belirtilen dava şartlarının tamamlatılmasına ilişkin usule göre süre verilmelidir. Harcın yatırılmamasının yaptırımı, "...davanın açılmamış sayılması," harç yatırılmakla birlikte teminatın yatırılmamasının yaptırımı ise "...davanın dava şartı noksanlığından usulden reddidir."
Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine göre harç yatırılmadıkça müteakip işlemler yapılamaz. Bu düzenlemenin sonucu olarak "davayı yürütmeye yönelik hiç bir işlem yapılamaz, diğer dava şartları incelenemez." Dava harcı diğer dava şartlarından önce gelir. Mahkemece, kanunda belirtilen istisnai taraflar dışında kaldığı anlaşılan şikayetçi ... yönünden nispi harç ve akabinde ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırtılmadan yargılama yapılması ve bu hususun İlk Derece Mahkemesince gözden kaçırılması hatalı olup, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. Mahkemece yapılacak iş öncelikle davacıya nispi harcı tamamlaması için Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca işlem yapmak ve akabinde teminatı yatırtıp, sonuca gitmektir.
Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına, 18.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.