Anasayfa / Kararlar / 2025/7000 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
Hindistanlı alacaklı fiili karşılıklılık nedeniyle teminattan muaf; takip iptal edilemez
Özet
Hindistan'da mukim alacaklı şirketin başlattığı takipte borçlu, yabancı alacaklının teminat yatırmadığını ileri sürerek takibin iptalini istemiş; icra mahkemesi verilen kesin sürede teminat yatırılmadığı gerekçesiyle takibi iptal etmiş, bölge adliye mahkemesi de istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay, Adalet Bakanlığı yazısına göre Hindistan'da Türk vatandaşlarından yalnızca yabancı oldukları için teminat istenmediğini, bu nedenle Hint alacaklıların fiili mütekabiliyet gereği Türkiye'deki takiplerde teminattan muaf olduğunu belirterek kararı bozmuştur. İlk derece mahkemesinin borçlunun diğer şikayetlerini inceleyerek karar vermesi gerekmektedir.
Uygulamaya etkisi
Yabancı alacaklı aleyhine teminat gerekçesiyle takibin iptali istendiğinde, alacaklının ülkesiyle Türkiye arasında anlaşma veya fiili karşılıklılık bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Karşılıklılık varsa teminat yatırılmaması takibin iptaline yol açmaz.
In English
An Indian company started enforcement proceedings in Türkiye, and the debtor argued that the foreign creditor had failed to deposit the security for costs required of foreign claimants. The enforcement court cancelled the proceedings because no security was paid within the time limit, and the regional court upheld that decision. The Court of Cassation reversed: according to the Ministry of Justice, India does not require security from Turkish nationals merely because they are foreign, so Indian creditors are exempt under de facto reciprocity. Foreign creditors should check whether their home country grants reciprocity before treating the security requirement as unavoidable.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki 5718 Sayılı Kanunun 48. maddesinde açıklandığı gibi, dava açan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleri ile karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Mahkeme dava veya takibin niteliğine ve duruma göre davacıyı, davaya katılanı veya takip isteğinde bulunanı karşılıklılık esasına göre teminat göstermekten muaf tutabilir.
Yabancı alacaklının Türkiye'de dava açabilmesi veya icra takibi yapabilmesi için teminat gösterme yükümlülüğünün istisnası, 5718 Sayılı MÖHUK'nun 48. maddesinde belirtildiği üzere alacaklının tabiyetinde bulunduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına göre çok taraflı veya ikili anlaşmalarla yahut fiili mütekabiliyet esasına göre bir muafiyet bulunmasıdır.
İcra takibini yapan şirket Hindistan uyrukludur. Yapılan yazışmalar sonrası Adalet Bakanlığı'nın 26.06.2026 tarihli cevabi yazısında Hindistan Dışişleri Bakanlığı'nın 29.04.2026 tarihli Notasına atıfla, Hindistan'da icra takibi yapacak Türk vatandaşları ve tüzel kişilerin, Hint vatandaşlarının ödemek zorunda oldukları yasal masraflardan farklı olarak herhangi bir teminat bedeli ödemek zorunda olmadıklarının bildirildiği görülmüştür. Bir başka deyişle, Hindistan yargı mercilerince Türk vatandaşlarından sadece Türk vatandaşı olmaları nedeni ile teminat istenmediğinden, Hint vatandaşları yönünden de fiili mütekabiliyet esasına göre Türkiye'de yapacakları icra takiplerinde teminattan muaf olduklarının kabulü gerekmektedir.
O halde, İlk Derece Mahkemesince, alacaklının teminattan muaf olduğu kabul edilerek, borçlunun sair şikayetleri de incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına 01.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.