Anasayfa / Kararlar / 2025/8603 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
Gemi ihtiyati haczinde üç günlük sürede infaz talebi yeterli; fiili haciz sonra olabilir
Özet
Yabancı bayraklı gemi hakkında verilen ihtiyati haciz kararının infazı alacaklı tarafından ertesi gün 10 TL masrafla istenmiş, gemi seferden men edilmiş, fiili haciz ise yaklaşık beş hafta sonra yapılmıştır. Bölge adliye mahkemesi, masraflar üç gün içinde yatırılmadığı için ihtiyati haczin TTK 1364 uyarınca kendiliğinden kalktığına karar vermiştir. Yargıtay, ihtiyati haczin takip işlemi olmadığını, İİK 59'un bu nedenle uygulanamayacağını, süresinde infaz talebinin yeterli olduğunu ve muhafaza masraflarının ancak icra müdürlüğü isterse İİK 95 uyarınca peşin ödeneceğini belirterek kararı oy çokluğuyla bozmuştur.
Uygulamaya etkisi
Gemi ihtiyati haczinde alacaklı için kritik olan, kararın verilmesinden itibaren üç iş günü içinde icra dairesinden infazı istemektir; fiili haczin bu sürede tamamlanmaması tek başına ihtiyati haczi düşürmez. Borçlu açısından masraf eksikliğine dayalı itiraz, icra müdürlüğünün muhafaza masrafı istemediği durumlarda sonuç vermeyebilir; kararın karşı oylu olduğu da göz önünde tutulmalıdır.
In English
A creditor obtained a precautionary attachment against a foreign-flagged ship and, within three days, asked the enforcement office to execute it, paying only a nominal advance; the ship was barred from sailing and the registry was annotated, but physical seizure took place weeks later. The debtor argued that the attachment had lapsed under Article 1364 of the Turkish Commercial Code because the full execution costs had not been paid within three days. The Court held that a precautionary attachment is not an enforcement step, so the general advance-cost rule for enforcement steps does not apply; requesting execution within the three-day period is sufficient and the physical seizure need not be completed in that period. Practical point: file the execution request promptly within three business days, and pay custody costs once the enforcement office asks for them.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
İhtiyati haciz bir icra takip işlemi olmayıp, asıl icra takip işlemine yardımcı olan, güvence sağlayan, koruyucu nitelikte bir kurum ve bizzat icra takip işlemine dönüşmeye elverişli, yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce uygulanan bir nevi tedbir işlemidir.
Buna göre, ihtiyati haciz işlemleri takip işlemi olmayıp, takip işlemlerinde uygulanması gereken İİK'nın 59. maddesini hukuki niteliği itibari ile ihtiyati tedbir niteliğinde olan ihtiyati hacze uygulayarak ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerinde değildir. Ayrıca, alacaklı ihtiyati haciz kararından sonra süresinde ihtiyati haciz kararının infazını icra müdürlüğünden talep ederek ihtiyati haczi tamamlayan merasimi yerine getirmiştir. Ne İİK'da ne de TTK'da infazın icra müdürlüğünden talep edildiği anda fiili haciz masraflarının yatırılmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Öte yandan, "Takip masrafları" başlıklı İİK'nın 59. maddesi ile İİK'nın 95. maddesi karşılatırıldığında İİK'nın 95. maddesi daha özel bir düzenlemedir. Bu düzenleme kapsamında haczedilen malın muhafaza masraflarının icra müdürlüğünce istenildiği takdirde peşin olarak yatırılması gerekmektedir. Takip dosyası incelendiğinde icra müdürlüğünce de böyle bir karar alınmadığı görülmektedir.
Somut olayda ihtiyati haciz kararı 29.11.2023 tarihinde verilmiş olup, takip alacaklısı ihtiyati haciz kararını gemide fiili haciz de yapılmasını, TTK'nın 1364. maddesindeki 3 günlük süre içinde az da olsa ihtiyati haciz masrafı vererek 30.11.2023 tarihinde talep etmiştir. Alacaklının süresi içinde ihtiyati haciz talep etmesi yeterli olup, aynı süre içinde ihtiyati haciz fiilen uygulanma zorunluluğu yoktur. İcra müdürlüğünce 08.01.2024 tarihinde gemide fiili haciz yapmış olması nedeniyle ihtiyati haciz kendiliğinden kalktığından söz edilemez.
Sonuç: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına, 10.03.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verilmiştir (karşı oy: ihtiyati haciz için gerekli masraf süresinde yatırılmadığından kararın kendiliğinden kalktığı görüşü).