Een buitenlands vonnis uitvoeren in Turkije

Heeft u in uw eigen land een zaak tegen een Turkse schuldenaar gewonnen, dan heeft dat vonnis in Turkije niet automatisch werking. Voordat het kan worden uitgevoerd, moet een Turkse rechter exequatur (tenfiz) verlenen. Is die beslissing definitief, dan wordt het buitenlandse vonnis uitgevoerd als een Turks vonnis.

Erkenning of tenuitvoerlegging?

• Tenuitvoerlegging (exequatur): maakt het vonnis in Turkije uitvoerbaar. Dit heeft een schuldeiser nodig om geld te innen.
• Erkenning: geeft het vonnis gezag van gewijsde of bewijskracht, zonder het uitvoerbaar te maken. Wederkerigheid is voor erkenning niet vereist.

Voorwaarden (Turkse IPR-wet, art. 50 en 54)

Het vonnis moet definitief zijn naar het recht van het land waar het is gewezen. De Turkse rechter toetst daarnaast vier voorwaarden:

1. Wederkerigheid: er moet een verdrag, een feitelijke praktijk of een wettelijke regeling zijn op grond waarvan Turkse vonnissen in het land van herkomst kunnen worden uitgevoerd.
2. Bevoegdheid: het vonnis mag geen zaak betreffen die tot de exclusieve bevoegdheid van de Turkse rechter behoort. Maakt de schuldenaar bezwaar, dan mag de buitenlandse rechter zijn bevoegdheid niet hebben gebaseerd op een grond zonder werkelijke band met het geschil.
3. Openbare orde: het vonnis mag niet kennelijk in strijd zijn met de Turkse openbare orde.
4. Recht van verdediging: de schuldenaar moet behoorlijk zijn opgeroepen en vertegenwoordigd. Een verstekvonnis kan worden geweigerd als de schuldenaar aantoont dat zijn recht van verdediging is geschonden.

De Turkse rechter beoordeelt de zaak niet opnieuw inhoudelijk; hij toetst alleen deze voorwaarden.

Bevoegde rechter en stukken

De vordering wordt ingesteld bij de rechtbank van eerste aanleg (asliye hukuk mahkemesi) van de woonplaats van de schuldenaar in Turkije. Is die er niet, dan bij de rechtbank in İstanbul, Ankara of İzmir.

U heeft nodig:

• het vonnis, gewaarmerkt door de autoriteiten van het land van herkomst, met apostille;
• een stuk waaruit blijkt dat het vonnis definitief is, met apostille;
• beëdigde Turkse vertalingen van beide stukken.

Zekerheid voor proceskosten

Buitenlandse eisers moeten in beginsel zekerheid stellen voor de proceskosten. Die verplichting vervalt als een verdrag van toepassing is, zoals het Haags Verdrag betreffende de burgerlijke rechtsvordering van 1954, of bij wederkerigheid. Wij controleren dit vóór het indienen van de vordering.

Arbitrale vonnissen

Turkije is partij bij het Verdrag van New York van 1958. Arbitrale vonnissen uit een andere verdragsstaat worden op grond van dat verdrag uitgevoerd. De rechter toetst onder meer de geldigheid van de arbitrageovereenkomst, de behoorlijke kennisgeving aan de schuldenaar en het bindende karakter van het vonnis.

Na het exequatur

Is de exequaturbeslissing definitief, dan starten wij de executie op grond van het vonnis: de schuldenaar ontvangt een bevel tot tenuitvoerlegging en kan bij niet-betaling met beslag op bankrekeningen, vorderingen, voertuigen en onroerend goed worden geconfronteerd.

Met onze checklist ziet u in vijf vragen of uw vonnis aan de voorwaarden lijkt te voldoen.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Of wederkerigheid bestaat en of zekerheid nodig is, hangt af van het betrokken land.